Vô tác và vô hành

Tựa đề Vô tác và vô hành
Ngày nói ngày 6 tháng 12 năm 2012
Nơi nói Xóm Thượng, Làng Mai, nước Pháp
Tên khoá tu Khóa tu 2012-2013 An cư kiết đông
Chủ đề khoá tu Bạn có phải là tri kỷ của Bụt?

Xem pháp thoại

Xin bấm vào dấu hiệu play để xem video của bài pháp thoại.

Nghe pháp thoại
 Xin bấm vào dấu hiệu play để nghe audio của bài pháp thoại.

Tải về bài pháp thoại
Xin nhấp chuột phải vào link, chọn “Save Link As…” để tải về bài pháp thoại.

Tóm tắt nội dung

Phật chúng sanh tánh thường rỗng lặng
Đạo cảm thông không thể nghĩ bàn.
(The one who bows and the one who is bowed to. Both are by nature empty.)

Người lạy và người được lạy, cả hai đều không có bản chất riêng biệt. Mình và Bụt không phải là hai thực thể riêng biệt. Mình ở trong Bụt và Bụt ở trong mình, phải thấy cho được điều đó trước khi lạy xuống. Đây là một điểm rất đặc biệt của đạo Bụt. Những hạt giống của tuệ giác này có thể có mặt trong truyền thống Cơ-đốc giáo, và trong các tôn giáo khác, nhưng đã không biểu lộ ra một cách quá rõ rệt như trong đạo Bụt.

Khổ có vai trò của nó. Chính cái khổ giục người ta tìm đến với đạo, với đời sống tâm linh.  Niết bàn là tự do không còn bị ràng buộc bởi phiền não và sở tri. Phiền não chướng (obstacle of afflictions) và sở tri chướng (obstacle of wrong perceptions) có liên hệ với nhau. Cái này giúp tạo ra cái kia. Ví dụ như tin rằng có một cái “ta” riêng biệt là một sở tri chướng. Niềm tin này tạo ra mặc cảm hơn, thua, và bằng người tức là phiền não chướng vậy.

Vô dư y niết bàn: chứng đắc niết bàn dứt sạch phiền não – quả vị A la hán.  Hữu dư y: chứng đắc niết bàn nhưng còn chút ít (tàn dư) của phiền não – quả vị bất lai, a đà hoàn, tu đà hoàn.

Vô tác hoặc vô ngã: cho là chỉ có các pháp duyên với nhau mà làm ra nhân quả và nghiệp báo chứ không có một linh hồn bất diệt, không có kẻ làm người chịu, không có tác giả và thọ giả.

Tín ngưỡng Bà la môn: Phạm thiên (Brhama) là linh hồn vũ trụ (universal soul) hay đại ngã. Atma là linh hồn cá nhân (individual soul) hay tiểu ngã. Tiểu ngã sẽ đi luân hồi cho tới khi trả hết nghiệp báo thì trở về với đại ngã. Tín ngưỡng Phật giáo: không có linh hồn bất diệt, không có ngã.

Các bộ phái Phật giáo lớn hình thành sau khi Bụt nhập diệt:
Thương tọa bộ (theravāda, Phật giáo Nguyên thủy)
Đại chúng bộ (mahāsāṅghika)
Nhất thiết hữu bộ (Sarvastivada)

“Trong khóa tu mùa Đông năm nay, đại chúng đã được học rằng các tín ngưỡng luân hồi, nghiệp và quả báo đã có sẵn trong vài bộ Áo Nghĩa Thư (Upanishads) trước khi Bụt ra đời. So với tín ngưỡng Vệ Đà, tín ngưỡng Áo Nghĩa Thư đã là vượt bực lắm rồi, bởi vì trước đó, người ta chỉ tin vào sức cứu độ của thần linh và của sự cúng tế cùng chú thuật. Tin vào nghiệp và báo tức là không còn tin vào thần linh nữa. Tin vào luật nhân quả có tính cách lý trí và khoa học hơn. Bụt đã chấp nhận tín ngưỡng luân hồi, nghiệp và báo nhưng trong giáo lý của Bụt không có một cái ngã (atma), một linh hồn bất diệt đi luân hồi, tạo nghiệp và thọ báo. Tín ngưỡng của đạo Bụt về luân hồi, nghiệp và quả báo như thế rất khác với tín ngưỡng luân hồi, nghiệp và quả báo của truyền thống Bà La Môn. Nếu mình còn tin ở một linh hồn bất tử tạo nghiệp, thọ báo và đi luân hồi, thì niềm tin ấy không thật sự là một niềm tin Phật giáo.”

Trích trong bài “Ghi lại vắn tắt sự hành trì và học hỏi trong khóa tu” ở trang web Làng Mai.

 


Leave a Reply